SpaceY
Szybka nawigacja
Zabawy
- W poszukiwaniu dźwięku
- Zgadnij, gdzie jest
- Mniejszy czy większy
- Kto to jest i co robi?
- Opisz dźwięk
- Narysuj, co słyszysz
- Dźwiękowa historia
- Razem opowiadamy historię
- Wyrzuć intruza
- Gdzie jest błąd?
- Idź za swoim kolorem
- Złap kota
- Odruch Moro
SpaceY to system 5 bezprzewodowych, inteligentnych głośników. Pozwala rozpoznawać dźwięki i precyzyjnie lokalizować ich źródło, czyli określać jego położenie, kierunek i odległość. Obudowy głośników mają czyste, wyraźne kolory, aby łatwo je było odróżnić. System służy do ćwiczenia rozpoznawania i lokalizacji przestrzennej dźwięku, a zabawy i ustawienia pozwalają wykorzystywać go w pracy z dziećmi w każdym wieku i na każdym poziomie rozwoju, także z dziećmi z uszkodzeniem słuchu. To jedyny system urządzeń platformy VoiceToys, który wymaga aplikacji mobilnej i nie działa bez niej. Dźwięki są w aplikacji przedstawione jako ikony. Każda z nich ma ramkę w kolorze głośnika. Do dyspozycji jest 105 próbek dźwiękowych, zgrupowanych w 21 bankach dźwięków po pięć dźwięków. Aplikacja ma przyciski do oznaczania odpowiedzi: dobrze i źle (kciuk w górę na zielonym tle i kciuk w dół na czerwonym tle), którymi oznacza się poprawną lub błędną odpowiedź. Głośniki reagują na nie efektami dźwiękowymi i świetlnymi. Jeśli dziecko nie potrafi zlokalizować źródła dźwięku, możesz naprowadzić je na poprawną odpowiedź przyciskiem „Pomoc”, który zapala światło na głośniku, z którego popłynął dźwięk. Ponadto aplikacja zapisuje wyniki: czas ostatniej odpowiedzi („Ostatni”), średni czas wszystkich odpowiedzi („Średni czas”) oraz trafność (poprawne i błędne odpowiedzi), co daje przegląd wyników pracy.
Głośniki są zalecane do rozwijania różnych umiejętności słuchowych, językowych, poznawczych i społecznych, w tym:
-
rozpoznawania wzorców słuchowych: rozwijanie umiejętności identyfikowania i rozumienia wzorców dźwiękowych;
-
lokalizacji i lateralizacji dźwięku: określanie źródła dźwięku i rozumienie jego położenia w przestrzeni;
-
rozpoznawania informacji słuchowych w obecności szumu tła: ćwiczenie identyfikacji i różnicowania pojedynczych dźwięków w obecności konkurencyjnych bodźców dźwiękowych;
-
rozwijania uwagi,
-
naśladowania,
-
wokalizacji,
-
rozwijania świadomości fonologicznej,
-
nazywania,
-
klasyfikowania i kategoryzowania,
-
artykulacji,
-
wzbogacania struktur morfoskładniowych,
-
wyobraźni (objaśnianie pojęć i ich zastosowania, zabawy w skojarzenia i zgadywanie),
-
orientacji przestrzennej,
-
integracji bodźców z koordynacją obustronną,
-
zdolności poznawczych,
-
cierpliwości,
-
śledzenia kolejności,
-
umiejętności współzawodnictwa.
System sprawdza się także w pracy z dziećmi z uszkodzeniem wzroku, dla których orientacja w przestrzeni na podstawie dźwięku jest szczególnie ważna.
WSKAZÓWKI TECHNICZNE:
Po włączeniu głośników otwórz aplikację i wybierz SpaceY, gdy jego symbol na ekranie podświetli się na zielono. Następnie naciśnij przycisk „Dźwięki” (w prawym dolnym rogu ekranu) i wybierz bank dźwięków, którego chcesz używać. Dostępne są banki: zwierzęta, pojazdy, gospodarstwo domowe, instrumenty, przyroda, zwierzęta domowe, dzikie zwierzęta, ciało, usta, emocje, dziesięć banków sylab (spółgłoski B, P, M, T, D oraz S, Z, SZ, CZ, Ż, każdy szereg z samogłoskami A, E, I, O, U) i głosy.
PROPOZYCJE ZABAW
W poszukiwaniu dźwięku
Cel: rozwijanie uwagi słuchowej, orientacji przestrzennej, komunikacji
Opis: rozstaw głośniki w pomieszczeniu. Uruchom w aplikacji wybrany dźwięk (np. szczekanie psa) i zapytaj dziecko: „Słyszysz coś?”. Jeśli dziecko usłyszy dźwięk, zapytaj: „Co słyszysz?” i poproś, aby wskazało zabawkę (lub obrazek) pasującą do dźwięku. Następnie zachęć je, aby gestem pokazało, z którego kierunku dochodzi dźwięk.
Wariant 1: połóż przed dzieckiem karty w kolorach głośników. Gdy uruchomisz dźwięk, dziecko powinno go usłyszeć i wskazać, skąd dochodzi, a potem podnieść kartę w kolorze tego głośnika.
Wariant 2: przygotuj i połóż przed dzieckiem karty z obrazkami tego, co słychać z głośników (woda z prysznica, wiatr, pstrykanie palcami…). Dziecko odnajduje i wskazuje kartę z obrazkiem pasującym do dźwięku.
Wariant 3: jeśli dziecko mówi, zachęcaj je, aby wszystkim tym czynnościom towarzyszyła wypowiedź (od onomatopei po pełne zdanie). Gdy dziecko nazwie usłyszane pojęcie, możesz zaproponować, aby je narysowało, powiązało z przedmiotami i zjawiskami z otoczenia, opisało, do czego służy…
Zgadnij, gdzie jest
Cel: rozwijanie uwagi oraz pamięci słuchowej i przestrzennej
Opis: terapeuta rozstawia głośniki w pomieszczeniu tak, aby otaczały dziecko z różnych stron. W zabawie uruchamiane są losowe sekwencje dźwięków z różnych miejsc. Zadaniem gracza jest zapamiętać i odtworzyć jak najwięcej sekwencji: samą kolejność usłyszanych dźwięków, samą kolejność miejsc, z których dochodziły, albo kolejność dźwięków razem z ich źródłami.
Mniejszy czy większy
Cel: poprawne używanie zdrobnień i zgrubień
Opis: po przećwiczeniu zdrobnień i zgrubień przechodzimy do zabawy z głośnikami. Gdy odtworzymy dźwięk z wybranego kierunku, dziecko go słyszy, określa, skąd dochodzi, znajduje odpowiednie słowo i wypowiada je w formie zdrobniałej lub zgrubiałej.
Warianty: jeśli dziecko potrzebuje wsparcia wzrokowego, możemy dać mu karty z obrazkami przedstawiającymi te pojęcia.
Kto to jest i co robi?
Cel: używanie rzeczowników i czasowników, wzbogacanie słownictwa
Opis: przygotuj karty z pojęciami z banku dźwięków (np. obrazek psa, konia…) i rozłóż je przed dzieckiem. Poproś, aby po usłyszeniu danego dźwięku znalazło odpowiednią kartę, przyporządkowało ją do głośnika i nazwało to, co jest na niej przedstawione. Następnie zadawaj pytania, w których dziecko użyje czasowników: „Co robi pies?” (albo „Jak robi pies?”), tak aby dziecko odpowiedziało np. „Pilnuje domu”, „Szczeka”…
Tę samą zabawę możesz poprowadzić w odwrotnej kolejności: gdy dziecko pokaże obrazek i nazwie pojęcie, odtwórz związany z nim dźwięk (szczekanie psa) i kontynuuj pytania, w których dziecko będzie używać czasowników. W obu wariantach zachęcaj dziecko (jeśli pozwalają na to jego możliwości), aby odpowiadało pełnym zdaniem. Powtarzaj to z innymi pojęciami (Kot łapie myszy, mruczy itd.).
Opisz dźwięk
Cel: rozwijanie umiejętności semantycznych i opisowych poprzez skojarzenia
Opis: dziecko rozpoznaje dźwięk i kierunek, z którego dochodzi, a następnie opisuje usłyszane pojęcie 1–3 słowami, ale bez nazywania go (np. gdy słychać kota, opisuje go słowami „mruczy, ma miękkie futerko, cicho chodzi, łapie myszy…”).
W pracy zespołowej możemy dać dzieciom polecenie: „Gdy usłyszysz dźwięk, opisz osobie obok, co usłyszałeś, własnymi słowami”.
Kolejny wariant wymaga, aby dzieci dobrze znały już dźwięki z aplikacji. Gdy dziecko usłyszy dźwięk, którego inne dzieci nie słyszały, odpowiada na ich pytania tylko TAK lub NIE (Czy to instrument? Czy to zjawisko pogodowe? Czy jest głośny/cichy? Czy mamy to w domu? Czy to groźne zwierzę? itp.).
Narysuj, co słyszysz
Cel: rozwijanie uwagi i motoryki małej
Opis zabawy: dziecko rysuje zjawisko, które słyszy z głośnika (bank dźwięków przyrody: deszcz, burza, wiatr, fala, ogień).
Aby dodatkowo rozwijać uwagę i motorykę małą, poproś dziecko, aby narysowało zjawisko w kolorze głośnika.
Zabawa może mieć ograniczony czas, który możesz śledzić w aplikacji. Ustal zasadę: jeśli dźwięk dochodzi z niebieskiego głośnika, dziecko ma 5 sekund na narysowanie, a jeśli z czerwonego – 10 sekund. Po upływie czasu naciśnij w aplikacji zielony przycisk, jeśli zadanie zostało wykonane, a czerwony, jeśli czas minął, a zadanie nie zostało wykonane.
Zadanie może być też trudniejsze: narysować inny obiekt z innego banku dźwięków (np. zwierzę); wtedy daj dziecku więcej czasu.
W zabawie zespołowej lub w formie rywalizacji wygrywa ten, kto pierwszy wykona zadanie.
Dźwiękowa historia
Cel: rozwijanie uwagi słuchowej, pamięci werbalnej, wyobraźni
Opis: odtwórz dziecku kilka wcześniej przygotowanych dźwięków w określonej kolejności (dzwonek, pies, gitara, silnik). Zadaniem dziecka jest ułożyć w tej samej kolejności karty z usłyszanymi pojęciami i opowiedzieć na ich podstawie historię.
Razem opowiadamy historię
Cel: wspólne opowiadanie
Odtwarzaj dźwięki w wybranej kolejności, a grupa dzieci razem z terapeutą lub nauczycielem opowiada historię. Na przykład: „Pewnego dnia chłopiec był sam w domu i nagle usłyszał…” (DING DONG – odtwarzasz dźwięk dzwonka). Dzieci rozpoznają dźwięk dzwonka i na tej podstawie budują dalszy ciąg opowieści. Każdy kolejny dźwięk, gdy dzieci go rozpoznają, staje się częścią historii. (Gdy zadzwonił dzwonek, pies zaszczekał.)
Na koniec możecie wspólnie przeanalizować historię, narysować ją, odegrać itd. (zależnie od zaangażowania dzieci).
Wyrzuć intruza
Cel: rozwijanie percepcji i różnicowania słuchowego
Opis: wyjaśnij dzieciom, że zagracie w grę, w której trzeba uważnie słuchać i powiedzieć, który dźwięk nie pasuje. Odtwórz w aplikacji trzy dźwięki z różnych kierunków: dwa odgłosy wybranych zwierząt i jeden dźwięk instrumentu. Dzieci mają rozpoznać, który dźwięk nie pasuje. Jeśli im się uda, stopniowo dodawaj więcej dźwięków.
Gdzie jest błąd?
Cel: rozwijanie uwagi i koncentracji słuchowej
Opis: opowiedz dzieciom historyjkę obrazkową i odtwarzaj z głośników, z różnych kierunków, pasujące do niej dźwięki. Gdy dzieci zapamiętają właściwą kolejność zdarzeń, terapeuta celowo popełnia błędy, odtwarzając dźwięki w innej kolejności. Dzieci mają rozpoznać błąd i go poprawić.
Idź za swoim kolorem
Cel: rozwijanie motoryki dużej
Opis: rozstaw głośniki w pomieszczeniu w pewnej odległości od siebie i odtwarzaj odgłosy zwierząt. Na podłodze przyklej taśmy w kolorach głośników (prosto, falowo, zygzakiem…). Słuchając dźwięków z głośników, dziecko porusza się tak jak zwierzę, które wydało odgłos (skacze, chodzi na czworakach, pełza…), wzdłuż taśmy w kolorze głośnika.
Złap kota
Cel: rozwijanie uwagi słuchowej
Opis: terapeuta odtwarza z głośników dźwięki w przypadkowej kolejności. Dziecko uważnie słucha, a gdy usłyszy wcześniej ustalone pojęcie (np. kota), podnosi rękę / klaszcze w dłonie / tupie nogą / uderza ręką w stół itp. Zadaniem może być też podniesienie ręki, gdy dziecko usłyszy: małe zwierzę, zwierzę domowe lub dowolne zwierzę, zwierzę chodzące na dwóch nogach itd. Ćwicząc świadomość fonologiczną, dziecko może reagować umówionym ruchem, gdy rozpozna sylabę albo głoskę na początku, w środku lub na końcu wyrazu.
Odruch Moro
Cel: stymulacja odruchu Moro
Opis: dziecko siedzi na krześle. Gdy usłyszy szczekanie psa, rozkłada jednocześnie ręce i nogi, a gdy usłyszy kota, składa je.
Aby zabawa była dla dziecka ciekawsza, możesz zmieniać dźwięki: gdy usłyszy wiatr, składa ręce i nogi, a gdy usłyszy falę, rozkłada je…
Uwaga: zabawy stymulujące odruchy muszą być prowadzone pod nadzorem osoby przeszkolonej w zakresie odruchów pierwotnych.