Wstęp
Multisensoryczny system edukacyjny „VoiceToys” (VT) to interaktywna, wielofunkcyjna platforma do stymulacji sensorycznej w pracy z dziećmi, należąca do obszaru technologii wspomagających. Urządzenia są wykorzystywane w pracy nad wywoływaniem wokalizacji i wczesnych zachowań głosowych, pierwszymi naśladowaniami werbalnymi, kontrolą wysokości głosu, uwagą słuchową i wzrokową, pamięcią, motoryką oraz innymi umiejętnościami i zdolnościami psychomotorycznymi.
Ponieważ zaburzenia rozwoju mowy często współwystępują z opóźnionym rozwojem psychomotorycznym, słabą koncentracją uwagi i specyficznymi trudnościami w uczeniu się, obszar zastosowań stale się poszerza. Obecnie z VT korzystają logopedzi, pedagodzy specjalni, surdopedagodzy, pedagodzy pracujący z dziećmi o typowym rozwoju, terapeuci zajęciowi i fizjoterapeuci.
Urządzenia VT są silnym środkiem stymulującym, który dzięki przemyślanej formie i funkcjom przyciąga uwagę dzieci. Połączenie zabawy i technologii motywuje dzieci do aktywnego udziału w terapii, a terapeucie ułatwia prowadzenie i dostosowywanie aktywności. W trakcie terapii terapeuta wydaje polecenia, ukierunkowuje, kontroluje przebieg zajęć i ocenia ich efekt, ma jasny wgląd w postępy i je dokumentuje. Dziecko, jako aktywny uczestnik procesu terapeutycznego, powtarza aktywność i uczy się kontrolować własne wykonanie.
System VoiceToys opiera się na informacji zwrotnej w czasie rzeczywistym: głos, dźwięk lub ruch dziecka natychmiast wywołuje widoczną, słyszalną lub wyczuwalną reakcję urządzenia. Taka informacja zwrotna czyni dostrzegalnymi te cechy głosu, które dziecku trudno samodzielnie śledzić (natężenie, wysokość, czas trwania, rytm), pomaga mu zauważyć związek między własnym zachowaniem a jego skutkiem oraz wspiera powtarzanie i samokontrolę. Wizualna informacja zwrotna o głosie jest stałym elementem praktyki w terapii głosu i mowy, a stymulacja multisensoryczna jest wykorzystywana w podejściu integracji sensorycznej (A. Jean Ayres) i w metodzie Snoezelen. Urządzenia są narzędziem w rękach specjalisty; wybór celów i aktywności oraz ocena postępów pozostają decyzją terapeuty.
Z praktyki wiemy, jak długo trwa proces zdobywania wiedzy i umiejętności, zwłaszcza u dzieci z trudnościami rozwojowymi. Ponieważ dzieci uczą się najwięcej wtedy, gdy są zmotywowane, urządzenia VT pozwalają im czerpać radość z nauki bez świadomości wyznaczonego celu, co sprawia, że cały proces staje się ciekawszy i bardziej przystępny.
Dlaczego warto łączyć urządzenia?
Dzieci różnią się tym, który kanał zmysłowy je przyciąga i jest dla nich dostępny: jedno dziecko reaguje na światło, inne na wibrację, jeszcze inne na dźwięk w przestrzeni. Łączenie urządzeń pozwala realizować ten sam cel, na przykład kontrolę natężenia głosu lub uwagę słuchową, przez różne kanały i formy zabawy, podtrzymywać motywację i stopniowo zwiększać trudność zadania.
Urządzenia VT emitujące sygnały dźwiękowe pomagają dzieciom rozpoznawać i naśladować dźwięki, słowa i wyrażenia, a dodatkowe wsparcie wzrokowe ułatwia im śledzenie treści.
Łącząc urządzenia VT z kartami zawierającymi obrazki, słowa i teksty, zachęcamy dzieci do przyswajania nowych informacji poprzez rozpoznawanie prezentowanych treści. Zabawy, w których dziecko aktywnie uczestniczy, porusza się i manipuluje przedmiotami, obejmują pracę nad podstawowymi umiejętnościami motorycznymi i ich wykorzystaniem w codziennych czynnościach.
Podsumowując: system VoiceToys pozwala dziecku odkrywać i przyswajać nowe treści na różne, właściwe dla niego sposoby. Urządzenia budzą zainteresowanie dzieci, które stają się zmotywowane i otwarte na nowe przeżycia i doświadczenia.
Podczas diagnozy urządzenia mogą pomóc w nawiązaniu kontaktu i zbudowaniu motywacji oraz stworzyć okazję do nieformalnej obserwacji dziecka: wizyta diagnostyczna jest dla dziecka nowym doświadczeniem, a przy urządzeniach reaguje ono i komunikuje się bardziej spontanicznie. Urządzenia nie są testem, nie dają wyników znormalizowanych i nie zastępują standaryzowanych narzędzi diagnostycznych.
Przeznaczenie produktu: VoiceToys nie jest wyrobem medycznym w rozumieniu przepisów o wyrobach medycznych i nie jest przeznaczony do diagnozowania, leczenia, łagodzenia ani monitorowania chorób, urazów lub niepełnosprawności. VoiceToys to elektroniczny system stymulacji wielozmysłowej, przeznaczony dla specjalistów jako narzędzie wspomagające w praktyce logopedycznej, pedagogiki specjalnej, rehabilitacyjnej i edukacyjnej. Ocena, dobór postępowania oraz interpretacja postępów należą wyłącznie do specjalisty. Producent nie formułuje ani nie gwarantuje żadnych efektów terapeutycznych.
Niniejszy podręcznik opisuje funkcje i proponuje zabawy dla każdego z 4 urządzeń tworzących interaktywną, wielofunkcyjną platformę VT: VibeY, SpaceY, SpreadY i JumpY. Został pomyślany tak, aby terapeuci otrzymali pomysły na początek pracy z urządzeniami VT, które z czasem mogą rozwijać i dostosowywać do potrzeb procesu terapeutycznego. Proponowane zabawy są proste i inspirowane codzienną praktyką.
Przed użyciem któregokolwiek z tych urządzeń specjalista (logopeda, pedagog specjalny, psycholog lub inny specjalista zajmujący się rozwojem dziecka) musi ocenić możliwe zagrożenia dla dziecka. Zwróć szczególną uwagę, czy dziecko nie jest nadwrażliwe na światło, dźwięk lub wibrację, i odpowiednio dostosuj funkcje urządzeń oraz sposób pracy.
Urządzenia VoiceToys emitują efekty świetlne, w tym zmienne i migające światło. U osób z padaczką fotogenną lub skłonnością do napadów efekty świetlne mogą wywołać napad. Przed rozpoczęciem pracy sprawdź u rodzica lub opiekuna oraz w dokumentacji dziecka, czy występuje padaczka lub czy wcześniej wystąpiła reakcja na migające światło. Szczegółowe ostrzeżenie znajduje się w Instrukcji obsługi.